Workshop op de Biobeurs: extensiveren in theorie en praktijk

Het Louis Bolk Instituut trapte af met een korte pitch vanuit het Versnellingsspoor Biologische Landbouw. Hierin werd ingezoomd op een actuele vraag: hoe verhoudt de betaling voor melk zich tot de beloning voor ecosysteemdiensten op biologische melkveebedrijven?

De workshop richtte zich op het in kaart brengen van de balans tussen economische en ecologische aspecten van de bedrijfsvoering. Daarbij werd ook gekeken voor welke ondernemers extensivering een aantrekkelijk perspectief biedt, en wat er nodig is om deze vorm van landbouw verder te stimuleren. Een prikkelende stelling vormde de basis voor discussie: als er niks verandert in uitbetaling meerwaarde van extensieve landbouw (door betaling ecosysteemdiensten en/of meerprijs bio) dan kan extensivering voor een gemiddeld bedrijf economisch niet uit.

Daaropvolgend ging Gerard Oldenhof in gesprek met biologische melkveehouders Harold van Vilsteren en Jos Elderink. Zij deelden openhartig hoe zij in hun dagelijkse praktijk zoeken naar de juiste balans. Zo vertelde Jos over zijn investering in een hooidroger zonder kachel, omdat hij dit tijdens zijn vakantie in Oostenrijk zo lekker vond ruiken. En waarmee hij nu zijn eigen kringloop kan vormen: van gras tot hooi, van melk tot kaas, met weer mest om het gras te laten groeien. Harold benadrukte juist de verbinding met de maatschappij, door groepen leerlingen op zijn bedrijf te ontvangen om te leren over de melkveehouderij, te sporten in het weiland en hen zo te laten ervaren waar voedsel vandaan komt.

Beide melkveehouders waren het erover eens: extensiveren begint bij intrinsieke motivatie. Het vraagt om bewuste keuzes en soms ook om het loslaten van wat je eerder geleerd hebt en af te wijken van de traditionele groeimodellen. Zoals Jos treffend zei: “Waarom moet je altijd groeien? Wij zijn gegroeid van 160 naar 120 koeien, maar nu is de boel wel in balans.” Groei zit niet alleen in aantallen, maar juist ook in de bijdrage die je levert aan natuur en omgeving.

Tegelijkertijd onderstreepten zij het belang van passende economische randvoorwaarden. Zonder langetermijnafspraken en een eerlijke beloning blijft extensivering een uitdaging. De workshop liet daarmee zien dat de toekomst van extensieve landbouw niet alleen ligt in motivatie en visie, maar ook in de manier waarop we deze inspanningen gezamenlijk waarderen en belonen.