Wat houdt de extensiveringsregeling voor akkerbouwers in?

In welke gebieden? 

De extensiveringsregeling richt zich op stikstofgevoelige overgangsgebieden Natura 2000. Van de in totaal 162 Natura 2000-gebieden zijn er ongeveer 80% aangemerkt als stikstofgevoelig. Voor deze kwetsbare natuurgebieden moet de stikstofdepositie worden beperkt zodat de natuur zich kan herstellen.  

Om in aanmerking te komen voor subsidie via de extensiveringsregeling moet minimaal 50% van het landbouwareaal van een bedrijf binnen 2,5 km van stikstofgevoelig Natura 2000-gebied liggen (overgangsgebied). Benieuwd of jouw percelen in een overgangsgebied liggen? Kijk dan op deze kaart. Het Ministerie heeft een lijst gepubliceerd met alle gebieden. Deze zijn te vinden in Bijlage 2 van de Staatscourant. De lijst is gerangschikt per provincie. Sommige gebieden vallen onder het Rijk of het Ministerie van Defensie, deze staan onderaan. 

Voorwaarden van de regeling 

Akkerbouwbedrijven die mee willen doen in de regeling moeten aan de volgende voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden gelden als instapcriteria, maar moeten ook tijdens de looptijd van het project jaarlijks worden aangetoond.  

• Akkerbouwbedrijven verminderen de bemesting (plantaardig, dierlijk en eventueel kunstmatig) tot maximaal 100 of 150 kg stikstof per hectare. Ieder akkerbouwbedrijf realiseert daarnaast10% vermindering van de stikstofbemesting per hectare ten opzichte van 2025. 
• Op minimaal 50% van het bouwland worden rustgewassen geteeld. Het ministerie heeft een lijst samengesteld van de gewassen die hiervoor in aanmerking komen. Dit kan gevolgen hebben voor het bouwplan.
• Van de percelen ligt minimaal 50% binnen 2,5 kilometer van een stikstofgevoelig Natura 2000-overgangsgebied. Het peilmoment hiervoor is gecombineerde opgave 2026.  
• Maximaal 20% van het bedrijfsareaal mag bestaan uit permanente teelt. Hier valt blijvend grasland ook onder. Het peilmoment hiervoor is gecombineerde opgave 2026.
• De stikstofdierexcretie is maximaal 50 kg stikstof per ha.  

Toekenningscriteria van de subsidie 

Het subsidieplafond is nog onbekend voor de regeling. Wanneer er in totaal een hoger bedrag wordt aangevraagd worden de projectplannen gerangschikt op basis van 4 criteria. Alleen aan de aanvragen met het hoogste puntenaantal wordt dan de subsidie verleend. Een aanvraag moet minimaal €125.000 bedragen. Hiervan mag maximaal 25% worden besteed aan projectmanagement.  

• Effectiviteit (Weging 4) gebaseerd op hoe ambitieus het samenwerkingsverband is op het verminderen van de impact. Kiezen voor de Skal-lijst voor gewasbescherming, maximaal 100 kg N per ha en veel percelen binnen 1 km van het N2000 gebied leveren extra punten op. 
• Haalbaarheid (Weging 1). Verwacht RVO dat het plan zonder problemen uit te voeren is. Dit hangt samen met het verwachte kennisniveau van het samenwerkingsverband. Biologische en Biodynamische bedrijven binnen het verband leveren een hogere score. 
• Efficiëntie (Weging 1). De kosten van het project in verhouding tot de effectiviteit. Ook wordt gekeken hoe efficiënt kennis, kunde en arbeid wordt toegepast. 
• Urgentie (Weging 1) Hoe stikstofgevoeliger het aangrenzende N2000 gebied, hoe hoger de urgentiescore. De Veluwe levert een hogere score op dan de Waddenzee.  

De RVO geeft aan de hand van het projectplan een score tussen de 1 (slecht) en de 5 (uitstekend). In totaal kunnen 35 punten worden toegekend. Alle projectplannen met een score onder de 21 worden per direct afgewezen. Daarna worden de plannen gerankt. Het plan met de hoogste score krijgt sowieso de subsidie, dan de nummer 2 op de lijst, tot dat het subsidie plan wordt samengesteld.   

Bij het vormen van een samenwerkingsverband streven wij ernaar dat de aanvraag een zo hoog mogelijke score behaalt. 

Verwachte vergoedingen  

Deelnemende akkerbouwbedrijven ontvangen een vergoeding per hectare, de zogenaamde beheervergoeding. De vergoeding wordt verleend over het volledige landbouwareaal van het bedrijf. Aangezien de regeling nog niet is gepubliceerd, zijn de genoemde bedragen onder voorbehoud.  
  

Naast de beheervergoeding is er budget voor het inhuren van partijen voor projectmanagement, begeleiding, onderzoek en communicatie. Dit worden de projectkosten genoemd. Over gemaakte projectkosten wordt 23% arbeidsforfait uitgekeerd. Dit forfait is bedoeld om de onkosten van deelnemers aan het samenwerkingsverband te vergoeden.  

Waarom samen optrekken met Bionext? 

Bionext voert momenteel vijf projecten uit in het kader van de extensiveringsregeling 2025-2028. Daarin is Bionext verantwoordelijk voor projectleiding, administratie, het organiseren van bijeenkomsten, schrijven van gebieds- en bedrijfsplannen en het doen van communicatie. Ook coördineert Bionext een onderzoeksprogramma en helpt ondernemers bij de check en de voortgang op voorwaarden en doelen van de extensiveringsregeling. 

Het doen van aanvraag tot subsidie is complex. Bionext kan helpen bij de check op voorwaarden (komt uw bedrijf in aanmerking) en begeleidt het proces tot schrijven van het projectvoorstel, maakt de begroting en zorgt voor onderbouwende documenten. 

Als meerdere projecten in het kader van de akkerbouwregeling toegekend worden kan Bionext meer tijd en aandacht steken in de biologische akkerbouw. Bionext zal dan samen met Bioplant de belangen van de hele biologische landbouwsector nog beter voor het voetlicht kunnen brengen.